Image
Illustrasjon av fem snakkebobler med ordet Hei på fem forskjellige språk.
Gunnlaug Ballovarre

2. Skuvllaid gielladili kárten

Go skuvla áigu ovddidit ohppiid sámegiel gelbbolašvuođa de lea dárbu oažžut ollislaš gova skuvlla gielladilis ja ohppiidjoavkku gielladilis, nu ahte beassa hápmet giellabargguid gielladili ja ohppiidjoavkku vuođul. De leage vuogas kártet makkár gielladilli lea vai beassa heivehit gielladaoimmaid kártema vuođul.

Sámegielovdáneami dáfus lea buoremus jus giellabiras lea ovttagielat olles áiggi. Jus dat ii leat vejolaš, de sáhttá láhčit saji oasseáigásaš ovttagielat birrasii. Daid birra beasát eanet lohkat earet eará čihččet páhkas: Tilegnelsesmodellen (Oamastanmodealla). Danin lea hui dehálaš skuvllas kártet giellabirrasa ja gielladili go galgá bargat sámegielovdánemiin.

Dán barggu oktavuođas berre čielggadit makkár sávaldagat skuvllas leat ruovttuide ja maiddai olles skuvlii. Skuvllas galggašii leat ulbmilat giellabargui, maid vuođul bargá vai joksá giellaulbmiliid. Daid ulbmiliid birra galgá ságastallat sihke skuvllas ja ruovttuiguin. 

Dalle soaitá vuogas jurddašit daid áššiid birra: 

  • Movt lea sámegiela dilli min bargosajis ja min lagasservodagas?
  • Movt mii geavahit sámegiela árgabeaidilis iežamet ásahusas?  
  • Makkár giellaplánat, giellaprinsihpat ja bargovuogit leat mis odne? 

Makkár sávaldagat leat ruovttuin? Makkár sávaldagat leat olles skuvllas? Ságastallatgo skuvllas, ruovttuin ja ohppiiguin iežadet mihtuid birra? Skuvllas berrešii leat mihttu giellabargui mii láktasa oahppoplánaide - movt galgat bargat vai oláhit giellamihtuid?  

 

Ulbmil páhkain lea ahte:   

  • oažžubehtet ollislaš gova ja diđolašvuođa gielladilis din servodagas ja skuvllas.
  • oažžubehtet gova ohppiid, bargiid ja ruovttuid giellagelbbolašvuođas.
  • dii čielggadehpet movt din sámegielat dilli galggašii leat din skuvllas dahje joavkkus.
  • dii čielggadephet makkár giellagelbbolašvuođa ja giellaválljen lea sávahahtti ahte ohppiin lea.