Image
Čoarvvit

Muitalusat ja máidnasat

Muitalusat ja máidnasat leat álbmotmuitalusat ja árbevirolaš njálmmálaš muitalusat ja máidnasat mat leat njálmmálaččat fievrreduvvon buolvvas bulvii. Álbmotmuitalusaid ii dieđe gos leat vuolgán ja gii lea muitalan. Boarráseamos muitalusat ja máidnasat eai lean álggos čállojuvvon, dušše fievrreduvvoje njálmmálaččat.

Ollu dain boares muitalusain ja máidnasiin sáhttá lea vuolggasadji oskkus, myhtain ja psykologiijas. Ođđasit áiggis leat muitalusat ja máidnasat almmuhuvvon girjjiid bokte. Daid bokte sáhttá bajásgeassit mánáid ja oahpahit sidjiide árvvuid eallimis. Muitalusat ja máidnasat leat suohttasat ja leat muitaluvvon ja lohkkon áiggegolu dihte. Leat máŋgga šáŋŋeris. Sáhttet leat earret eará olbmuid birra, luonddu, elliid ja eahpelunddolaš sivdnádusaid birra.

Dasa lassin galget teavsttat čatnasit ohppiid iežaset dálááigái ja dološ ja dálá sámi kultuvrii ja muitalanárbevieruide. Lohkama bokte oahppit galget oažžut estehtalaš vásáhusaid, beassat imaštallat, oahppat ja ipmirdit eará olbmuid jurdagiid ja eallineavttuid. Sii galget maiddái oažžut máhtu ja diđolašvuođa sápmelaččaid eallinvugiin, árbevirolaš ealáhusain ja árvvuin ja dan bokte  fuomášit man dehálaš lea seailluhit árbevirolaš dieđuid, árvvuid ja oktavuođa lundui. 
Sámegielfágii leat čadnon vuođđogálggat. Njálmmálaš gálggat mearkkašit ahte oahppit galget earret eará máhttit gulahallat, máhttit suokkardit giela, máhttit stoahkat gielain, máhttit  ságastallat ja ovdanbuktit. Sii galget maiddái máhttit digaštallat ja ákkastallat, ja geavahit sániid ja doahpagiid. Čálalaš gálggat mearkkašit ges ahte oahppit galget máhttit čallit ieguđetlágan teavsttaid. Sii galget máhttit riektačállima ja hábmet teavsttaid ja geavahit iešguđetlágan čállinstrategiijaid. Lohkangálggat mearkkašit ahte oahppit galget máhttit lohkat sihke digitálalaččat ja báhpiris. Sii galget oahppat ipmirdit maid sii lohket. Dasto galget maiddái máhttit geavahit iešguđetlágan lohkanstrategiijaid ja geavahit sámi doahpagiid, sániid ja dadjanvugiid juohkebeavválaš eallimis. Digitála gálggat mearkkašit ahte oahppit galget máhttit geavahit digitála ressurssaid oahppamis. 
Visot dát dorjot  ávkkálašvuođa bargat muitalusaiguin ja máidnasiiguin, go sii oahppet daid bokte sihke lohkat ja čállit. Seammás ohppet maiddái sámi kultuvrra ja árbevieru birra. Muitalusaid ja máidnasiid bokte oahpásnuvvet sii sámegillii ja dadjanvugiide, ja maiddái sámi máinnasfuođđuide. Sii ohppet sámi jáhkuid birra,sámi vieruid birra, sámi árbevirolaš osku birra, sámi mánáid bajasgeassima birra, luonddu ja ealáhusaid birra. Muitalusat ja máidnasat leat dehálaš oassi sámegielas. Buot dát árvvut galget leat oassin sámi mánaid bajasšaddamis, bajasgeassimis ja juohkebeaivválaš eallimis maiddái dálá áiggis.
 

Govva: Árvu

Dán páhkas beasat buorebut oahpásmuvvat:

  • muitalusaide ja máidnasiidda ja manin lea dehálaš bargat daiguin sámegiela oahpahusas
  • muitalusaid ja máidnasiid dovdomearkaide
  • máinnasfuođuide
  • muitalusmálliide
  • dasa mo muitalusaid ja máidnasiid sáhttá ávkkástallat sámegiela oahpahusas ja muđui oahpahusas 

 

Páhka lea Kirsten Anne Grethe Eira ráhkadan.