Sámi pedagogalaš prinsihpaid vuođul (searvelatnja) dáhpáhuvvá oahppan arenain gos rávisolbmot, vuorrasat, nuorat ja mánát deaivvadit ja barget iešguđetge bargguid ja doaimmaid ovttas. Mánáidgárdi galgá diđošteami ja vásáhusaid bokte váikkuhit dasa ahte mánáidgárdemánát oahpásmuvvet iežaset lagasbirrasii, servodahkii ja máilbmái. Dáinna sáhttá ákkastallat ahte mánáidgárddit galget oassálastet doaimmaide lagasbirrasis ja servodagas gos mánát leat. Mánáidgárdi galgá maid váikkuhit dasa ahte mánát besset oahppat ja vásihit báikkálaš árbevieruid, vai ožžot gullevašvuođadovddu lagasbirrasii (Udir 2017:55-56.).
Ovttasbargu ruovttu ja mánáidgárddi gaskkas lea hui dehálaš ja lea maiddai geadnegáhttojuvvon. Dát boahtá ovdán mánáidgárddi rámmaplánas:
“Mánáidgárdi galgá láhčit dili váhnenovttasbargui ja buori dialogii váhnemiiguin. Váhnenovttasbargu galgá dáhpáhuvvat sihke indiviidadásis, juohke ovttaskas máná váhnemiiguin, ja joavkodásis, váhnenráđi ja ovttasbargolávdegotti bokte. Indiviidadásis galgá mánáidgárdi láhčit dili nu, ahte váhnemat ja mánáidgárdi jámma sáhttet lonohallat áicamiid ja árvvoštallamiid mat leat čadnon ovttaskas máná dearvvašvuhtii, loaktimii, vásáhusaide, ovdáneapmái ja oahppamii.” (Udir 2017:29)
Ovttasbargu galgá sihkkarastet ahte váhnemat besset váikkuhit iežaset mánáid mánáidgárdeárgabeaivvi ja váhnenjoavkku ovttasbargu galgá láhčit buori mánáidgárdebirrasa. Buot barggut mánáidgárddis galget álo vuođđuduvvot das mii lea buoremusat mánnái.
Sámi parlamenttalaš ráđis čilgejit ahte sámi árvvut mat leat čatnasan luonddufilosofiijai, gillii, kultuvrii, jođiheapmái ja árbevieruide galget leat vuođđun pedagogalaš barggus. Sáhtát eanet lohkat Sámedikki neahttasiiddus.
Movt bargat páhkain:
Sámi guovlluin leat hui iešguđetge gielladilit. Páhkat galget adnot mánáidgárddiin gos leat sámegielat mánát. Sihke mánát geain lea sámegiella ruovttugiellan ja sámi mánát geain lea dárogiella ruovttugiellan. Mánáidgárddi eaiggádat, jođiheaddjit ja mánáidgárdeoahpaheaddjit fertejit iskkat ja guorahallat makkár oasit dán páhkas heivejit buoremusat sin váhnenjovkui. Dan lea dárbbašlaš dahkat dan dihtego sámis leat nu iešguđet lágan dilit ja vuolggasajit sámegielmáhtus. Vuosttáš oasit páhkas leat mánáidgárddi váste. Maŋemus oasis gávnnat resurssaid maid sáhttibehtet geavahit go ovttasbargabehtet ruovttuin ja sámi lagasbirrasiin. Dii oažžubehtet heivehit resurssaid ja ovdánahttit daid nu ahte leat heivehuvvon váhnenjovkui ja mánáidgárddi dárbbuide. Dán páhkas mii geavahit doahpaga váhnemat, sihke váhnemiidda ja ovddasteddjiide.
Gáldut:
SáMOS-prošeakta: Unna olbmožiid árgabeaivi mánáidgárddiin. Pedagogalaš prinsihppat sámi mánáidgárddiide. Sámediggi.
https://sametinget.no/_f/p1/idd40af87-a136-4b13-89d3-f40aada836a1/felles-verdigrunnlag-og-overordnende-prinsipper-for-barnehagetilbudet-og-for-opplaringen-i-hele-sapmi.pdf
UDIR 2017: Mánáidgárddi rámmaplána